Во рамки на најновиот јавен повик на Министерството за образование и наука за финансирање на научноистражувачки проекти од национален интерес, Македонската академија на науките и уметностите (МАНУ) доби поддршка за реализација на два проектa. Центарот за стратегиски истражувања „Ксенте Богоев“ ќе го анализира „Владеењето на правото во функција на еконосмки раст и развој“ под раководство на акад. Владо Камбовски и главен истражувач доц. д-р Елена Мујоска Трпевска.

Проектот се темели на современи економски теории и квантитативни анализи, со цел да утврди како правната сигурност, независноста и ефикасноста на институциите влијаат врз економскиот раст и благосостојбата на граѓаните.

Истражувањето ќе користи комбинација од меѓународни индекси (како WGI – Worldwide Governance Indicators), напредни економетриски методи и детална квалитативна анализа. Преку ова, ќе се идентификуваат причините за слабите резултати во владеењето на правото – од политичка партизација и институционална неефикасност, до отсуство на политичка волја за реформи.

Целта е да се понудат конкретни препораки за надминување на овие предизвици: зајакнување на независноста на институциите, намалување на корупцијата и неказнивоста, подобрување на квалитетот на образованието и поттикнување на економски политики засновани на правната држава.

Главната идеја: разбивањето на затворениот круг на „заробени институции и заробена  држава“ кои продуцираат корупција, клиентелизам и елементи на кронизам ќе резултира со динамизирање на растот и зголемување на благосостијбата на граѓаните, односно со отворање на патот за создавање на функционална и одржлива пазарна економија.

Истражувачки прашања

  • Во која мера разликите во квалитетот и капацитетот на економските и политичките институции го детерминираат нивото на економски и општествен развој на земјите?
  • Како нискиот институционален капацитет и квалитет придонесе за постигнување ниски, стагнантни и неодржливи стапки на економски и општествен развој во РСМ во изминатите три децении?
  • Кои се клучните реформи и промени кои е неизбежно да се спроведат во однос на напредување на институционалниот квалитет во РСМ, а во функција на постигнување на одржливи развојни стапки во земјата?

Цели и активности на проектот

Цел 1: Анализа на теоретските основи на владеењето на правото и неговата поврзаност со економскиот раст и развој

Активност 1.1: Проучување на литературата и истражување на теоретските модели кои го поврзуваат владеењето на правото со економскиот раст и развој

Активност 1.2: Анализа на институционалните индикатори за владеење на правото и нивната поврзаност со економскиот развој

Цел 2: Критичка проценка на степенот на владеење на правото во Република Северна Македонија

Активност 2.1: Правна и институционална анализа на состојбата со владеењето на правото

 Активност 2.2: Идентификација на клучните институционални предизвици и пречки во практиката на владеење на правото

Активност 2.3: Анализа на состојбите поврзани со степенот на корупција и правно-институционалните механизми за нејзино спречување

Активност 2.4: Организирање на истражување со фокус групи

Цел 3. Емпириско истражување на влијанието на владеењето на правото врз економскиот раст и развој на Република Северна Македонија

Активност 3.1: Макроекономски проекции на развојниот пат на македонската економија преку примена на Моделот на меѓународни иднини (International Futures Model Ifs)

Активност 3.2: Квантитативната анализа за влијанието на институциите врз економскиот раст во Северна Македонија

Активност 3.3:Подготовка на конкретни препораки и стратегиски предлози за институциите за подобрување на владеењето на правото со цел поттикнување на економскиот и општествениот развој

Активност 3.4: Публикување на Завршниот извештај и организирање на јавна презентација (Завршна конференција) за десеминација на резултатите

Очекувани резултати

  • Изработена теоретска рамка за концептот на владеење на правото, неговото значење за правната сигурност и економската праведност, и начините на кои институциите влијаат врз економскиот развој
  • Изработена студија за владеење на правото, преку критичка проценка на степенот на владеење на правото во Република Северна Македонија
  • Идентификувани институционални пречки и мапа на ризици
  • Анализи на перцепции за правна сигурност, транспарентност, доверба во институции и предлози на учесниците за подобрување на системот, добиени од истражувањето на фокус-групи
  • Емпириска анализа и макроекономски проекции за идниот развој на Република Северна Македонија
  • Подготвени научно-базирани препораки и policy paper
  • Финален извештај и завршна конференција
  •  Корисници на резултатите: Министерство за правда, Влада на РС Македонија, Судски совет на РСМ, Јавно обвинителство, Антикорупциска комисија,Уставен суд, Инспекциски и регулаторни тела

Финансиска поддршка

Проектот е поддржан од Министерството за образование и наука на Република Северна Македонија

Контакт информации

csi@manu.edu.mk

Нашиот тим

Влдо Камбовски, академик, Центар за стратегиски истражувања „Ксенте Богоев“, МАНУ, раководител на проектот

Таки Фити, академик, Центар за стратегиски истражувања „Ксенте Богоев“, МАНУ, член на проектниот тим

Елена Мујоска Трпевска, виш научен соработник, Центар за стратегиски истражувања „Ксенте Богоев“, МАНУ, главен истражувач

Марица Антовска-Митев, виш научен соработник, Центар за стратегиски истражувања „Ксенте Богоев“, МАНУ, член на проектниот тим

Татјана Џамбазовска, соработник-истражувач, Центар за стратегиски истражувања „Ксенте Богоев“, МАНУ, член на проектниот тим

Кристијан Кожески, асистент, Економси факултет – Скопје, УКИМ, член на проектниот тим

Ѓунтер Мерџан, асистент, Економси факултет – Скопје, УКИМ, член на проектниот тим

Софија Јовановиќ, асистент, Правен факултет „Јустенијан Први“ – Скопје, УКИМ, член на проектниот тим

Јавен повик за доставување на понуди
Покана за почетен состанок